Een tekst zegt meer dan duizend woorden

Marijke Blogt!

Een tekst zegt meer dan duizend woorden

Duizend woorden? Nee, de juiste duizend woorden, de juiste zinnen, de juiste opbouw. Melodie, rust en ritme, meegesleept worden of door elkaar geschud. Het gaat om emoties en kernwaardes. Dat doen niet de woorden. Dat doen de juist gekozen woorden in samenhang met elkaar, in samenhang met de zinnen en in samenhang met de alinea’s. De punten, de komma’s, de vraag en de uitroep. Een tekst zegt meer dan duizend woorden.

Een vriend van me is een virtuoze fotograaf. Bij hem wordt een foto een beleving, een emotie. Personen die je dagelijks in de krant en op tv kan zien, blijken op zijn foto ineens een diepere kern te hebben. Het beeld vangt hun levenswijsheid en hun gewone-mensen-kwetsbaarheid. Maar niet alleen mensen, zelfs voedsel weet hij op de foto om te zetten in emotie, verlangen en aards leven. Uiteraard schermt hij met de uitspraak ‘Een beeld zegt meer dan duizend woorden’. Voor iemand die met beelden werkt, is dat zonder meer waar.

En natuurlijk helpen foto’s, plaatjes, schetsen om een boodschap over te brengen. Denk maar aan een power point presentatie: zonder plaatjes, wulpse diagrammen en grappige pijlen houden zij onze aandacht niet vast. Maar dan hebben we het wel over een presentatie. Wat te zeggen over een redevoering van Obama? Heeft hij een power point nodig om zijn punt te maken? Obama’s redes staan bekend om hun virtuositeit. Bij zijn laatste speech bij de Verenigde Naties had hij de hele zaal vol en muisstil. Of zoals NRC Handelsblad schreef: “Het gebeurt niet vaak dat toespraken bij de Verenigde Naties zo ademloos beluisterd worden. Op zijn best luistert men beleefd, soms staat men midden in een toespraak op om in de wandelgangen een praatje te gaan maken. Een enkele keer benen diplomaten demonstratief weg als hun regering hen geïnstrueerd heeft over een spreker verontwaardigd te doen.

Maar als Obama het woord neemt is de zaal niet alleen tot de laatste stoel gevuld (ook Hillary Clinton glipte net op tijd binnen), maar bovendien staan langs de wanden tientallen diplomaten die geduldig gewacht hebben tot de minder begaafde sprekers voor hem hun verhaal gedaan hebben. Alle politici en diplomaten voor wie het uitspreken en aanhoren van toespraken dagelijks werk is, spitsen de oren. Ze weten dat een rede van Obama doorgaans vakwerk van zeldzaam niveau is.”

Obama is een begenadigd spreker, maar het zijn echt niet alleen zijn beheerste voorkomen, zijn uitgekiende intonatie en zijn perfect getimede pauzes die zorgen dat de mensen aan zijn lippen hangen. Obama’s teksten zijn vakwerk, daar zit een team achter die verstand heeft van teksten, van hoe je inhoud overbrengt met de juiste zinnen, de juiste verhaallijn, de juiste oneliners en de juiste toelichting.

Nog niet overtuigd van de kracht van een tekst? Wat te denken van een roman. Mijn zoon van elf is er trots op dat hij nu boeken leest zonder plaatjes. Waar hij eerst nog alleen iets las, als de tekst opgeleukt was door plaatjes zoals in stripboeken of Geronimo Stilton, verslindt hij nu dikke boeken met alleen nog een plaatje op de omslag. “Plaatjes, zegt hij, zijn niet goed, want ze kloppen nooit helemaal. Ze zijn nooit zo mooi als het verhaal.” Zie hier wat elk kind – de een eerder, de ander later – ontdekt: een tekst zegt meer dan duizend woorden.

Duizend woorden? Nee, de juiste duizend woorden, de juiste zinnen, de juiste opbouw. Melodie, rust en ritme, meegesleept worden of door elkaar geschud. Het gaat om emoties en kernwaardes. Dat doen niet de woorden. Dat doen de juist gekozen woorden in samenhang met elkaar, in samenhang met de zinnen en in samenhang met de alinea’s. De punten, de komma’s, de vraag en de uitroep. Een tekst zegt meer dan duizend woorden. Ik heb gezegd.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.